Co to są mnemotechniki? (techniki pamięciowe)

Mnemotechniki – (gr. mneme – pamięć) to zbiór technik wspomagających sprawne zapamiętywane.

Od angielskiego mnemonics, nazywane są czasem mnemonikami, ale uwaga – w języku polskim mnemonik (inaczej mnemonista) to także osoba obdarzona fenomenalną pamięcią, bądź też potrafiąca biegle posługiwać się mnemotechnikami, dzięki czemu potrafi w krótkim czasie zapamiętać zadziwiająco duże partie materiału.

Przypomnij sobie jak uczyłeś się kosteczek słuchowych na biologii. Młoteczek, kowadełko, strzemiączko. Wyobrażałeś sobie miniatury tych urządzeń w pobliżu ucha? A może zapamiętałeś ich pierwsze litery, MKS?

Mnemotechniki to wszystkie wierszyki, skojarzenia, akronimy i inne sposoby, które pomagają Ci zapamiętać jakieś informacje. Nawet jeśli nie znałeś wcześniej tego pojęcia, pewnie intuicyjnie stosujesz techniki zapamiętywania. Warto zapoznać się ze sprawdzonymi sposobami, by wprowadzając je w życie zapamiętywać szybciej i efektywniej.
Już starożytni Grecy i Rzymianie stosowali mnemotechniki. To oni odkryli, że dwoma głównymi filarami zapamiętywania są wyobraźnia i kojarzenie. Właściwie wszystkie techniki zapamiętywania opierają się na grupowaniu informacji, by dużą ich partię ograniczyć do mniejszej liczby jednostek, kojarzeniu tych jednostek, by wiązały się ze sobą i jedna przywodziła na myśl drugą i używaniu wyobraźni, by kolejne cząstki informacji poparte barwnymi wyobrażeniami łatwiej zapadały w pamięć.
Jak to działa?
Upraszczając bardzo sprawę można powiedzieć, że półkule naszego mózgu podzieliły się rolami. Lewa – „logiczna” – zajmuje się tym co ustrukturalizowane: językiem, słowami, wzorami, porządkiem logicznym i analizą. Półkuli prawej bliższe są: przestrzeń, wyobraźnia, muzyka, marzenia, rytm, ciekawość, trójwymiar.
Już tu możesz zastosować pierwszą mnemotechnikę. Łatwo możesz skojarzyć, że lewa – chłodno myśląca półkula to logiczny lektor a prawa – to ciepła i emocjonalna pląsająca panienka.

 
 
 
 
 

Kiedy zapamiętujesz ciąg słów (np. listę zakupów) bądź cyfr (numer telefonu) w sposób mechaniczny, używasz głównie lewej półkuli. Dużo lepsze efekty przyniesie kojarzenie poszczególnych słów z obrazem lub całą historią. Dzięki temu stymulujesz i zaprzęgasz do porządnej pracy obie półkule jednocześnie, co nie tylko sprawia, że łatwiej zapamiętasz, ale też dużo sprawniej pójdzie Ci przypomnienie sobie istotnych treści.

Dodatkowo zapamiętywanie mechaniczne sprawia, że traktujesz nowe informacje (np. sprawy do załatwienia na ten tydzień) jako zupełnie abstrakcyjne. Twój mózg szybciej zapamiętuje dane, jeśli powiążesz, skojarzysz je z czymś dobrze już mu znanym.
Jeśli masz dojechać na umówione spotkanie na drugim końcu miasta tramwajem nr 13, z przesiadką na 20 i 64 a na końcu dojść do bloku numer 8, to bez problemu zapamiętasz wszystkie cyferki, uświadomiwszy sobie, że 13 to wiek Twojej córki, a w wieku 20 lat zakochałeś się przecież (w swojej żonie) i kogo jak kogo, ale ją masz zamiar nadal kochać w wieku lat 64, a skoro mowa o miłosnych piosenkach Beatlesów, to Twoją ulubioną jest „8 days a week”…
 
Jak połączyć pracę półkul – tworzenie wyobrażeń
ruch – łatwiej zapamiętujemy sytuacje dynamiczne niż statyczne; wprowadzaj więc ruch do Twoich historii, spraw by przedmioty latały, jeździły, płynęły. Nie pozwól im zostać w miejscu.
anomalie – mózg szybciej zainteresuje się i na dłużej zapamięta elementy, które są niecodzienne – zmniejszaj więc lub nienaturalnie powiększaj przedmioty, spraw, żeby zamiast jednej główki kapusty, którą masz kupić, maszerowała cała kapuściana armia, stwarzaj karykatury przedmiotów lub osób – rób wszystko, by nie wyglądały zwyczajnie. Możesz wplatać też w wymyślane historie elementy drastyczne lub obsceniczne – to naprawdę pomaga.
atrakcyjność – nie oznacza to, że w każdym twoim wyobrażeniu musi występować seksowna blondynka lub przystojny mężczyzna, chodzi po prostu, by obrazki były miłe dla oka, kolorowe, w ładnych, wyrazistych barwach;
wielozmysłowość – nie poprzestawiaj tylko na obrazie, spróbuj poczuć charakterystyczny zapach lub usłyszeć dźwięki występujące w Twojej historii. Jeśli ktoś w niej biegnie usłysz tupot albo człapanie za dużych klapków. Spróbuj w wyobraźni dotknąć przedmiotów z Twojej opowieści. Masz kupić kisiel – wyobraź sobie, że zanurzasz rękę w klejącej mazi. Taki sposób kodowania informacji znacznie podwyższa skuteczność zapamiętywania. Wykorzystywanie wszystkich zmysłów sprawia, że Twój mózg jest stymulowany wielostronnie i mobilizowanych jest o wiele więcej połączeń nerwowych niż w przypadku tradycyjnych sposobów.
radość – wprowadzaj elementy komiczne do Twoich historii, to nada im radosny, pozytywny charakter, więc mocniej wbiją Ci się w pamięć i chętniej będziesz do nich wracał. Poza tym dobry nastrój sprzyja zapamiętywaniu.
Ty – tak, tak właśnie o Ciebie chodzi. Łatwiej zapamiętasz historię, jeśli staniesz się jej bohaterem. Bierz udział we własnych wyobrażeniach, doświadczaj na własnej skórze niesamowitych przeżyć i bolesnych upadków (oczywiście tylko w wyobraźni), a łatwiej będzie Ci wydobyć te historie z pamięci.
porządek – jest potrzebny, aby strukturalizować jakoś to, co masz do zapamiętania. Jest to szczególnie ważne, jeśli są to zadania do wykonania w kolejnych dniach tygodnia lub inna lista, którą musisz zapamiętać w kolejności. Wykorzystuj cyfry, litery, miejsca, które mijasz wracając do domu. W ten sposób uporządkujesz informacje. Czasem łatwiej przypomnieć sobie wszystkie elementy, jeśli wiesz, ile ich było.