Na czym polega zapominanie?

Zdarzyło Ci się z niepokojem obserwować jak mniej lub bardziej istotne informacje uciekały z Twojej pamięci?

Zapominanie zdarza się każdemu. Poza stanami chorobowymi najczęściej winna temu jest po prostu Twoja kiepska kondycja psychofizyczna…

Z czego wynikają kłopoty z pamięcią?

Przyczyny zapominania (zanikania śladu pamięciowego) mogą być różne i dotyczyć różnych etapów procesu pamięciowego. Wspomnienie może być szybciej zapomniane, kiedy np. na etapie zapamiętania nie uwzględniliśmy dostatecznej ilości wskazówek kontekstualnych Ślad pamięciowy, który jest bardzo rzadko „odświeżany” (przywoływany w pamięci) może tez po prostu wygasnąć, zaniknąć (etap przechowywania). Wreszcie, na etapie wydobywania, możemy w jakiś sposób pominąć ważne wskazówki (np. dotyczące kontekstu), na podstawie których wspomnienie jest „uruchamiane”, możemy też być w zupełnie innym nastroju, emocjonalnym stanie pobudzenia niż ten, w którym wspomnienie powstawało, co dodatkowo utrudnia przypomnienie.
Kiedy jesteś w gorszej formie, zmęczony, bardzo zestresowany, Twoja zdolność zapamiętywania, przetwarzania i przypominania informacji słabnie. Nawet przy zwyczajnym przepracowaniu umysł nie działa tak sprawnie, jakby mógł, a dodatkowo spada Twoja koncentracja.
Aby nie dopadły Cię problemy z pamięcią, zapewnij sobie odpowiednią ilość snu i odpoczynku, dbaj o zdrowie. Jeśli żyjesz w ciągłym pędzie, naucz się kilku technik relaksacyjnych, które pomogą Ci się wyciszyć, zdystansować od codziennych problemów i skoncentrować.
Jak zadbać o wszystkie etapy pamięci?
Przyglądając się kłopotom z pamięcią powinniśmy uzmysłowić sobie, że jest ona procesem, na który składa się zapamiętywanie, przechowywanie i przypominanie. Zakłócenia mogą powstać na każdym z tych etapów.
Zapamiętywanie
Najważniejszy jest etap pierwszy – jeśli nieodpowiednio zajmiesz się przyswajaniem, reszta też będzie szła jak po grudzie. Najczęściej nie możesz sobie przypomnieć informacji, których nie starałeś się zapamiętać (bo np. podczas przyswajania nie poświęciłeś im wystarczająco dużo uwagi). Podobnie marne efekty daje też przysłowiowe „kucie na blachę”. Brak zrozumienia sprawia, że nowe informacje nie są włączane w istniejące struktury wiadomości i szybko ulatują. Aby ułatwić sobie zapamiętywanie warto wspierać się różnorakimi mnemotechnikami.
Istotnym powodem kiepskiego zapamiętywania może być też sam materiał. Jeśli informacje, które masz przyswoić, subiektywnie nie są dla Ciebie interesujące lub ważne, prawdopodobnie nie zapamiętasz ich na długo. Ratunkiem jest sięganie po ciekawe opracowania lub kreatywne notowanie i co ważne – określanie, już na wstępie, celu nauki.
Przechowywanie
Trudno Ci będzie przywołać te informacje, które nie są powtarzane, często odświeżane i rekonsolidowane. Często dzieje się też tak, że wcześniej zapamiętane informacje, utrudniają zapamiętanie nowych (interferencja). Dlatego ważne jest, by robić przerwy między kolejnymi porcjami przyswajanego materiału (tak, żeby wcześniej nabyte informacje miały czas „wymościć” sobie miejsce między neuronami).
Przypominanie
Trudności możesz napotkać też podczas ostatniej fazy procesu pamięciowego. Zdarza się bowiem, że starając się przypomnieć sobie jakąś informację próbujesz „ugryźć” partię materiału z niewłaściwej strony – używasz niewłaściwych wskazówek przypominania. Im więcej sposobów wykorzystasz, by przeanalizować zapamiętywany materiał, tym łatwiej będzie Ci go przywołać w najróżniejszych sytuacjach.
Ludzka pamięć to niesamowity i złożony mechanizm, jednak jak każde precyzyjne urządzenia wymaga postępowania zgodnie z instrukcją. Trzymanie się kilku prostych zasad czasem wystarcza, by mogła Ci służyć bez zakłóceń.